Tez Yazdıktan Sonra Ne Olur? Akademik Evrenin Büyük Gizemi
Herkese selam forumdaşlar! Bugün biraz dertleşmeye, biraz gülmeye, biraz da “ben bunu yaşadım” demeye geldim. Konumuz çok tanıdık ama bir o kadar da gizemli: Tez yazdıktan sonra ne olur? Tezi teslim ettiğiniz o an var ya… Hani Word dosyasına son kez bakıp “artık bitti” dediğiniz, sonra da bilgisayarı kapatıp boşluğa baktığınız o an. İşte tam oradan sonrası, akademik evrenin kimsenin açık açık anlatmadığı, ama herkesin yaşadığı tuhaf bir süreç. Gelin bunu biraz mizahla, biraz da kendimizden parçalarla konuşalım.
1. Aşama: Teslim Ettim Ama Ruhum Hâlâ Word Belgesinde
Tezi teslim edersin. Mail atılır, sistem yüklenir, danışmana “hocam yükledim” mesajı gider. Erkeklerin çözüm odaklı ve stratejik tarafı burada hemen devreye girer:
“Tamam, teslim ettim. Şimdi sıradaki hedef: savunma. Takvim çıkaralım. Slayt hazırlayalım. Olası sorular listesi yapalım.”
Kadınların empatik ve ilişki odaklı yaklaşımı ise biraz daha farklı işler:
“Hocam beğenir mi? Çok mu sert eleştirir? Jürideki X hoca geçen yıl Y öğrencisini ağlatmıştı, bana ne yapar acaba?”
İşte bu aşamada beden buradadır ama ruh hâlâ 12 punto Times New Roman, 1.5 satır aralığı ve APA 6 formatında dolaşmaktadır. Rüyada bile dipnot görmeye başlarsın. Biri sana “sayfa numarası yok” dese kalbin hızlanır.
2. Aşama: Tez Bitti Sanıyorsun, Jüri “Bir Bakalım” Diyor
Tez bittikten sonra olan en büyük yanlış anlaşılma şudur: “Bitti.”
Hayır forumdaşlar, tez bitmez. Tez sadece şekil değiştirir.
Jüri raporu gelir. Erkeklerin stratejik tarafı yine sahnede:
“Tamam, 3 büyük, 7 küçük düzeltme. Büyükleri önce halledersek zaman kazanırız.”
Kadınların empatik tarafı ise raporu okurken şunları düşünür:
“Burada ‘daha iyi açıklanabilir’ demiş… Acaba ben mi anlatamadım, yoksa yeterince açık değil miyim? Keşke daha fazla örnek verseydim…”
Oysa jürinin kastı genelde şudur: “Bir paragraf daha yaz.”
Ama bunu kimse net söylemez. Akademi netliği sevmez, ima ile yaşar.
3. Aşama: Savunma Günü ve Akademik Tiyatro
Savunma günü gelir. Erkekler için bu bir operasyon gibidir:
– Sunum kaç dakika?
– Hangi slaytta hangi veri var?
– Hangi hocaya hangi cümleyle cevap verilir?
Kadınlar için ise bu bir ilişki yönetimi sürecidir:
– Jürinin ruh hâli nasıl?
– Kim başını sallıyor, kim kaşını kaldırıyor?
– “Teşekkür ederim hocam”ı kaç kez demeliyim?
Savunma sırasında herkes aynı cümleyi kurar:
“Bu tez mükemmel değil ama elimden gelenin en iyisini yaptım.”
Bu cümle akademik dünyada şuna denk gelir:
“Lütfen beni geçirin, ben zaten çok yoruldum.”
Savunma biter, jüri dışarı çıkar. O bekleme anı… İşte orası tez sonrası hayatın en uzun 7 dakikasıdır. Erkekler içinden plan yapar: “Geçersem akşam şunu yerim.” Kadınlar ise mesaj atmaya başlar: “Dua et.”
4. Aşama: “Geçtiniz” ve Gelen Boşluk Hissi
“Teziniz oy birliğiyle kabul edilmiştir.”
Tebrikler. Ama garip bir şey olur. Sevinç gelir… sonra durur. Çünkü beynin 1-2 yıldır tek bir şeye odaklıdır: tez. O gidince zihinde kocaman bir boşluk açılır.
Erkekler bu boşluğu şöyle doldurur:
“Şimdi CV güncelleyelim. Doktora mı, iş mi? Plan yapalım.”
Kadınlar ise daha içsel bir muhasebeye girer:
“Bu süreç beni nasıl değiştirdi? Daha güçlü müyüm, daha mı yorgunum?”
Ve herkesin ortak cümlesi şudur:
“Ben bu kadar stresle nasıl yaşamışım?”
5. Aşama: Tezden Sonra Hayat Var mı? Var Ama Garip
Tezden sonra hayat var ama bir süre her şey anlamsız gelir. Boş zamanın olur ama ne yapacağını bilemezsin. Kimliğin “tez yazan insan” olmaktan çıkmıştır, ama yenisi henüz yüklenmemiştir.
Erkekler bu dönemde genelde harekete geçer: kurs, iş başvurusu, plan.
Kadınlar ise süreci anlamlandırmaya çalışır: “Bu yolculuk bana ne kattı?”
İkisi de haklıdır. Çünkü tez sadece akademik bir metin değil, aynı zamanda bir sabır testidir.
Forumdaşlara Sorular: Söz Sizde!
– Tezi teslim ettikten sonra sizde de o “boşluk hissi” oldu mu?
– Savunmada en çok korktuğunuz soru hangisiydi?
– Jüri raporunda sizi en çok güldüren (ya da sinirlendiren) yorum neydi?
– Tez sürecinde kendinizle ilgili ne öğrendiniz?
Hadi forumdaşlar, gelin bu akademik travmayı birlikte kahkahaya çevirelim. Kim bilir, belki şu an tez yazan birine de “yalnız değilsin” demiş oluruz.
Herkese selam forumdaşlar! Bugün biraz dertleşmeye, biraz gülmeye, biraz da “ben bunu yaşadım” demeye geldim. Konumuz çok tanıdık ama bir o kadar da gizemli: Tez yazdıktan sonra ne olur? Tezi teslim ettiğiniz o an var ya… Hani Word dosyasına son kez bakıp “artık bitti” dediğiniz, sonra da bilgisayarı kapatıp boşluğa baktığınız o an. İşte tam oradan sonrası, akademik evrenin kimsenin açık açık anlatmadığı, ama herkesin yaşadığı tuhaf bir süreç. Gelin bunu biraz mizahla, biraz da kendimizden parçalarla konuşalım.
1. Aşama: Teslim Ettim Ama Ruhum Hâlâ Word Belgesinde
Tezi teslim edersin. Mail atılır, sistem yüklenir, danışmana “hocam yükledim” mesajı gider. Erkeklerin çözüm odaklı ve stratejik tarafı burada hemen devreye girer:
“Tamam, teslim ettim. Şimdi sıradaki hedef: savunma. Takvim çıkaralım. Slayt hazırlayalım. Olası sorular listesi yapalım.”
Kadınların empatik ve ilişki odaklı yaklaşımı ise biraz daha farklı işler:
“Hocam beğenir mi? Çok mu sert eleştirir? Jürideki X hoca geçen yıl Y öğrencisini ağlatmıştı, bana ne yapar acaba?”
İşte bu aşamada beden buradadır ama ruh hâlâ 12 punto Times New Roman, 1.5 satır aralığı ve APA 6 formatında dolaşmaktadır. Rüyada bile dipnot görmeye başlarsın. Biri sana “sayfa numarası yok” dese kalbin hızlanır.
2. Aşama: Tez Bitti Sanıyorsun, Jüri “Bir Bakalım” Diyor
Tez bittikten sonra olan en büyük yanlış anlaşılma şudur: “Bitti.”
Hayır forumdaşlar, tez bitmez. Tez sadece şekil değiştirir.
Jüri raporu gelir. Erkeklerin stratejik tarafı yine sahnede:
“Tamam, 3 büyük, 7 küçük düzeltme. Büyükleri önce halledersek zaman kazanırız.”
Kadınların empatik tarafı ise raporu okurken şunları düşünür:
“Burada ‘daha iyi açıklanabilir’ demiş… Acaba ben mi anlatamadım, yoksa yeterince açık değil miyim? Keşke daha fazla örnek verseydim…”
Oysa jürinin kastı genelde şudur: “Bir paragraf daha yaz.”
Ama bunu kimse net söylemez. Akademi netliği sevmez, ima ile yaşar.
3. Aşama: Savunma Günü ve Akademik Tiyatro
Savunma günü gelir. Erkekler için bu bir operasyon gibidir:
– Sunum kaç dakika?
– Hangi slaytta hangi veri var?
– Hangi hocaya hangi cümleyle cevap verilir?
Kadınlar için ise bu bir ilişki yönetimi sürecidir:
– Jürinin ruh hâli nasıl?
– Kim başını sallıyor, kim kaşını kaldırıyor?
– “Teşekkür ederim hocam”ı kaç kez demeliyim?
Savunma sırasında herkes aynı cümleyi kurar:
“Bu tez mükemmel değil ama elimden gelenin en iyisini yaptım.”
Bu cümle akademik dünyada şuna denk gelir:
“Lütfen beni geçirin, ben zaten çok yoruldum.”
Savunma biter, jüri dışarı çıkar. O bekleme anı… İşte orası tez sonrası hayatın en uzun 7 dakikasıdır. Erkekler içinden plan yapar: “Geçersem akşam şunu yerim.” Kadınlar ise mesaj atmaya başlar: “Dua et.”
4. Aşama: “Geçtiniz” ve Gelen Boşluk Hissi
“Teziniz oy birliğiyle kabul edilmiştir.”
Tebrikler. Ama garip bir şey olur. Sevinç gelir… sonra durur. Çünkü beynin 1-2 yıldır tek bir şeye odaklıdır: tez. O gidince zihinde kocaman bir boşluk açılır.
Erkekler bu boşluğu şöyle doldurur:
“Şimdi CV güncelleyelim. Doktora mı, iş mi? Plan yapalım.”
Kadınlar ise daha içsel bir muhasebeye girer:
“Bu süreç beni nasıl değiştirdi? Daha güçlü müyüm, daha mı yorgunum?”
Ve herkesin ortak cümlesi şudur:
“Ben bu kadar stresle nasıl yaşamışım?”
5. Aşama: Tezden Sonra Hayat Var mı? Var Ama Garip
Tezden sonra hayat var ama bir süre her şey anlamsız gelir. Boş zamanın olur ama ne yapacağını bilemezsin. Kimliğin “tez yazan insan” olmaktan çıkmıştır, ama yenisi henüz yüklenmemiştir.
Erkekler bu dönemde genelde harekete geçer: kurs, iş başvurusu, plan.
Kadınlar ise süreci anlamlandırmaya çalışır: “Bu yolculuk bana ne kattı?”
İkisi de haklıdır. Çünkü tez sadece akademik bir metin değil, aynı zamanda bir sabır testidir.
Forumdaşlara Sorular: Söz Sizde!
– Tezi teslim ettikten sonra sizde de o “boşluk hissi” oldu mu?
– Savunmada en çok korktuğunuz soru hangisiydi?
– Jüri raporunda sizi en çok güldüren (ya da sinirlendiren) yorum neydi?
– Tez sürecinde kendinizle ilgili ne öğrendiniz?
Hadi forumdaşlar, gelin bu akademik travmayı birlikte kahkahaya çevirelim. Kim bilir, belki şu an tez yazan birine de “yalnız değilsin” demiş oluruz.